Top menu

Joodse Haarlemmers herdacht

Samen bij de herdenkingsplaquette in de voorgevel van de Bavoschool op de hoek van de Westergracht en de Leidsevaar (Foto Ad Schaap)

HAARLEM – Zondag 26 augustus 2012 was om 11.00 uur de herdenking van de eerste deportatie in 1942 van Joodse Haarlemmers vanaf de Westergracht.

Aanvankelijk zou de herdenking zaterdagavond om half twaalf, na afloop van de sabbat, beginnen. Na bedenkingen en overleg kwamen de belangstellenden op zondagochtend samen bij de herdenkingsplaquette in de voorgevel van de Bavoschool op de hoek van de Westergracht en de Leidsevaart.

Rond de aanvangstijd was er even een wolkbreuk maar daarna volgde enkele korte toespraken door Rabbijn Shmuel Spiero en Jack Eljon. In stilte liepen de belangstellenden naar het spoor aan de Westergracht. De route die 70 jaar geleden ook gelopen is. Daar volgde de één minuut stilte precies tussen de rinkelende bellen van de spoorwegovergang.

Op maandag 24 augustus 1942 ontvingen 650 Haarlemse joden een brief met de opdracht zich de volgende dag te melden in de Bavoschool aan de Westergracht, hoek Leidsevaart. Zo’n 230 oudere joodse Haarlemmers zouden naar Westerbork gebracht worden, de overige kregen te horen dat ze naar Duitsland moesten om er te werken. In juli 1942 was ‘Westerbork’ in Drenthe – vóór de oorlog een kamp voor naar Nederland gevluchte Duitse joden – uitgebreid om dienst te doen als tussenstation.

Van de 650 aangeschrevenen meldden zich slechts 149. De Duitsers waren zeer ontevreden over het te kleine aantal dat zich meldde en hielden een razzia in de avonduren. Bij deze inderhaast georganiseerde razzia pakten de Duitsers nog dertig joden op.

In de nacht van 25 op 26 augustus 1942 vertrok vanaf het rangeerterrein bij de Westergracht met een speciale trein de eerste deportatie van deze 179 Haarlemse joden. De trein bracht ze naar het kamp Westerbork. Op 28 augustus zijn 110 van hen met de trein, in veewagens, naar het vernietigingskamp Auschwitz gedeporteerd. Ze kwamen daar op 31 augustus aan en werden direct naar de gaskamers gevoerd en vermoord.

Van het bestaan van gaskamers in de Duitse kampen was toen nog niemand in Nederland op de hoogte. Vanuit Westerbork vertrokken wekelijks, meestal op dinsdag, de volgeladen treinen naar Auschwitz of Sobibor. In totaal werden er 710 mensen zonder enige overweging gedeporteerd en de dood in gejaagd. Leeftijd, geslacht of welzijn deden er niet toe, alleen het feit of iemand Joods was.

Ad SchaapFreelance Fotograaf & Journalist lokale media www.fotoadschaap.nl www.facebook.com/FotoAdSchaap

Bron: Zuid Kennemerland – Dichtbij

Reageren is niet (meer) mogelijk.