Top menu

’Ik schaamde me voor mijn vaderstad’

HAARLEM – Beeldhouwer Eric Claus, onder meer bekend van het beeld van Dr. Willem Drees op het Buitenhof, heeft een beeld gemaakt voor een joods monument in Haarlem. Hij wil dat ten geschenke geven aan de joodse gemeenschap. Rabbijn Shmuel Spiero is positief gestemd.

Hoe het beeld eruit ziet, weten we nog niet. Maar dat het een beeld van kwaliteit zal zijn, is zeker, vooral als je kijkt naar het werk dat de nu 74-jarige Eric Claus in het verleden heeft gemaakt. Zijn beelden staan in Amsterdam, Rotterdam, Haarlem, Den Haag maar ook in Denemarken en de Verenigde Staten. Een van zijn laatste beelden werd in 2006 aangekocht door de Technische Hogeschool in Delft. Claus heeft een indrukwekkende staat van dienst als beeldhouwer. Waaraan heeft Haarlem het beeld voor een joods monument te danken?

,,Ik ben opgegroeid in Haarlem’’, zegt Eric Claus, vanuit zijn atelier in Broek in Waterland. ,,Toen ik in Haarlems Dagblad las dat Haarlem zijn weggevoerde joden eerde met een houten bordje, ontstak ik in woede. Ik vond dat onwaarschijnlijk, idioot. De kwaadheid die daarna volgde is de drijfveer geweest om dit beeld te maken. Nu maakt het beeld al een tijd lang deel uit van de beelden die in mijn atelier staan. Het heeft zich daar genesteld, maar ik wil het graag cadeau doen aan de joodse gemeenschap. Omdat ik me schaam voor Haarlem, de stad waar ik geboren ben.’’

De Haarlemse ambtenarij en de politie hebben over het algemeen weinig weerstand geboden tegen de bezetter als het gaat om de jodenvervolging. Er zijn verhalen bekend waarin joden aan hun haren door politieagenten de trap af werden gesleurd. Eric Claus: ,,Hoe is het mogelijk dat de politie en de ambtenarij toch zo keurig hebben meegewerkt aan de deportatie van de joden in die stad? Ik wilde dat met dat beeld wereldkundig maken. Ik woon in Amsterdam. Toen de Duitsers een razzia wilden houden, weigerden de agenten daar en moesten ze een peloton politieagenten uit Den Haag laten komen. Ik merkte als jongetje in het begin nog niet veel van de deportaties. Totdat op de Vondelschool, waar ik op zat, Sonja Baruch werd weggehaald. Toen kreeg je een vermoeden, maar 100 procent zeker wist je niks.’’

Eric Claus wil nog geen foto in de krant hebben van het beeld. ,,Eerst moet de joodse gemeenschap het zien.’’ Wel wil hij kwijt dat Simon Wiesenthal erop voorkomt. ,,Wiesenthal kijkt als een soort sfinx om de hoek. Ik heb Wiesenthal gekozen omdat ik die man zo’n markant gezicht vond hebben. Net als voor het beeld van Willem Drees heb ik foto’s van hem gebruikt. Via Douwes, de galerie waar ik al jaren voor werk, heb ik foto’s en profil van Simon Wiesenthal kunnen krijgen. Hij heeft het beeld zelf ook gezien en vond het erg mooi.’’ Met de keuze voor Simon Wiesenthal wordt het monument niet alleen maar een lijdzaam beeld. Nazi-jager Wiesenthal geeft ook de waarschuwing af dat mensen die zich nu nog schuldig maken aan antisemitisme of jodenvervolging niet ongestraft wegkomen.

Rabbijn Shmuel Spiero staat positief tegenover het plan voor een joods monument. ,,Wij herdenken de weggevoerden natuurlijk elk jaar op de joodse begraafplaats maar er mag nu ook langzamerhand wel iets in de stad te zien zijn over hun lot. Daarom hebben wij een afspraak gemaakt met de burgemeester.’’

Bernt Schneiders, die het plan heeft geëntameerd, is blij met de afspraak. ,,Vooral ook omdat de joodse gemeenschap nu zelf positief tegenover een monument staat.’’

Bron: Haarlems Dagblad

Reageren is niet (meer) mogelijk.